close

Test | Gezond leiderschap

16 maart 2022

Iedereen met enige verantwoordelijkheid twijfelt weleens aan zichzelf. De onderstaande test is ervoor bedoeld dat bij jezelf te onderzoeken.  Het kan zijn dat anderen je al hebben verweten dat jij manipuleert en dat je daarover bent gaan twijfelen. Want stel dat ze gelijk hebben… Maar er zit een addertje onder het gras. Want het verwijt […]

Lees meer...

Misverstanden over religieuze manipulatie

28 januari 2022

Omdat de media de meest extreme groepen portretteren, heersen er nogal wat misverstanden over hoe manipulatie werkt, die immers vaak subtieler en onopvallender plaatsvindt. ‘Alleen domme sukkels worden slachtoffer’ Nu ik dit schrijf heeft de Volkskrant net een podcast ontwikkeld over een kungfudocent die jarenlang mensen misbruikte in een sekte, Als een god. De vraag […]

Lees meer...

Test | Religieuze manipulatie, voor buitenstaanders

3 januari 2022

De eerdere zelftest was bedoeld voor als je zelf in een bepaalde relatie of groep functioneert of hebt gefunctioneerd. Maar het kan ook dat je deze alleen oppervlakkig kent. Misschien ben je maar een enkele keer op bezoek geweest en overweeg je bijvoorbeeld je aan te sluiten, terwijl je tegelijk twijfels hebt; er klopt iets […]

Lees meer...

Test | Religieuze manipulatie, voor slachtoffers

7 december 2021

Hieronder staan ruim honderd kenmerken van giftige religieuze kringen. Vink aan als je onderdeel bent van een religieuze gemeenschap waar je een unheimisch gevoel bij hebt of zelfs een heel naar gevoel. Het is ook mogelijk dat het over het verleden gaat: zet dan voor jezelf de vragen in de verleden tijd. De termen God, […]

Lees meer...

De eeuwige terugkeer van de gevallen voorganger

7 november 2021

Er lijkt een soort scenario te zijn voor hoe leiders vallen en terugkeren, die bij niet-religieuzen ongeveer hetzelfde verloopt als bij religieuzen. Een ceo, een burgemeester en een acteur vallen en keren terug op vergelijkbare manieren als een priester, imam of voorganger. Dit voltrekt zich in zeven fases:  1. Er gaan binnen de gemeenschap geruchten […]

Lees meer...

Waarom mijn boek over manipulatie?

7 oktober 2021

“Nooit doen mensen zo volledig en opgewekt het kwade, als wanneer ze handelen uit religieuze overtuiging.” (Blaise Pascal) “Hij noemde het spirituele oefeningen, maar het was gewoon dwangarbeid, onder het mom van allerlei hoogdravende woorden. Elke dag had hij wel een klusje voor ons, dit schoonmaken, dat repareren, hier even wat kopen, daar even oppassen – […]

Lees meer...

Zo werkt brainwashing (het GRIP-model)

7 september 2021

De bekendste studie over beïnvloeding is van Robert Cialdini en beschrijft zes strategieën. Dit zijn neutrale tools, die iedereen meestal onbewust gebruikt, maar gecombineerd en overdreven toegepast, veranderen ze in manipulatie. In de voorbeelden benoem ik verschillende situaties, van relatief onschuldig tot volkomen verziekt. Voet-in-de-deur is ik-moet-wel-door-want-heb-al-zoveel-gegeven. Er wordt eerst iets kleins gevraagd waar je […]

Lees meer...

Het GIGA-model van autoritaire controle

7 september 2021

Steven Hassan is een van de weinig ex-sekteleiders die zich losgemaakt heeft uit de greep die hij zelf mede ontwikkelde (in zijn geval de Moon-sekte) en zich ontpopte tot een vooraanstaande deskundige op dit gebied. Zijn recente BITE-model beschrijft hoe autoritaire relaties en groepen zich gedragen: ze controleren Behavior, Information, Thought en Emotions. In het […]

Lees meer...

Acht kenmerken van sektes

7 augustus 2021

Het onderwerp van mijn nieuwste boek is veel breder dan sektes, maar sektes zijn wel de meest onderzochte giftige religieuze systemen. Al in 1961 publiceerde Robert Lifton zijn (inmiddels klassieke) onderzoek naar de methodes die het communistische China destijds gebruikte en hedendaags onderzoek laat zien dat deze nog steeds worden toegepast op bijvoorbeeld islamitische minderheden. […]

Lees meer...

Oude vormen van religiekritiek

7 juli 2021

Religiekritiek is niet per se antireligieus. Alle grote profeten waren felle critici op de religieuze leiders in hun omgeving. Het Jodendom was een reactie op de lokale cultussen, het christendom reageerde weer op dat Jodendom, en de Islam weer op dat christendom. Zo was ook het Boeddhisme een hervormingsbeweging binnen de Vedische religies van die […]

Lees meer...
Go top